О том, что представяляет собой профессия акушера, почему с опытом волнения становится только больше и как за последние годы изменились современные родители, - в интервью с Есетом Габитовичем .
- Есет Габитович, с егодня вы не только практикующий акушер-гинеколог, но и руководитель службы охраны материнства и детства. Где ответственности больше - в операционной или в кабинете заместителя директора?
- Сейчас я курирую службу охраны материнства и детства: акушерство, гинекологию, неонатологию, педиатрию. При этом продолжаю принимать роды, участвую в операциях и консилиумах, когда возникают сложные клинические случаи. Конечно, проще отвечать только за себя. Когда сам принимаешь роды или проводишь операцию, понимаешь свою зону ответственности и можешь напрямую влиять на результат.
Руководство - это совсем другой уровень. Здесь отвечаешь уже за работу всей службы. А это большой механизм, где важен вклад каждого сотрудника. Даже если медицинская помощь оказана качественно, но пациенту грубо ответили или проявили недостаточно внимания, впечатление от всей работы будет испорчено. Поэтому приходится следить не только за лечебным процессом, но и за организацией работы, взаимодействием коллектива, отношением к пациентам.
Кроме того, важно видеть, где есть слабые места, что можно улучшить и в каком направлении должна развиваться служба. Это ежедневная работа, требующая большой ответственности.
- За 20 с лишним лет работы через ваши руки, наверное, прошли тысячи жителей Уральска. Вы когда-нибудь задумывались о б этом масштабе?
- По-настоящему начинаешь осознавать это только сейчас. Я пришел работать в 2003 году, и дети, которые тогда появились на свет с моей помощью, сегодня уже сами становятся родителями. Такие встречи у нас случаются: когда смотришь документы, видишь год рождения, роддом, понимаешь, что ты этого ребенка когда-то принимал… Это очень приятное чувство и, наверное, лучшая оценка нашей работы. Можно сказать, что уже принимаешь роды у следующего поколения - почти у внуков (смеется). Иногда встречаю своих рожениц с детьми в городе. Бывает, мамы подходят, напоминают: «Вы принимали у меня роды в таком-то году». Конечно, всех пациентов невозможно помнить, но всегда приятно, когда люди тебя узнают, здороваются, благодарят. Однажды мы всей семьей были в Ташкенте на семинаре. Пошли с семьей гулять, и даже там меня узнали наши земляки из Уральска. Дети тогда с улыбкой сказали: «Тебя даже здесь нашли».
- А вы п омните своего первого малыша, которого приняли?
- Наверное, не столько первые естественные роды, сколько первую самостоятельную операцию - кесарево сечение. После окончания института я начал работать в районе, и там провел свою первую операцию. Сейчас тому мальчику уже больше двадцати лет. Он окончил институт, и я видел в социальных сетях его фотографии с вручения диплома. Конечно, было очень приятно осознавать, как вырос человек, которому когда-то помог появиться на свет.
- Акушер-гинеколог - одна из самых эмоционально вовлеченных профессий. После стольких лет работы вам удается сохранять дистанцию или вы по-прежнему переживаете за каждого пациента?
- Полностью абстрагироваться, наверное, невозможно. У нас с супругой есть своя частная клиника, поэтому даже дома нередко обсуждаем сложные клинические случаи. Бывает, она рассказывает о пациентке, которая обратилась на прием, и мы вместе думаем, как лучше поступить, чтобы вовремя направить ее на обследование или консультацию и не допустить осложнений. Это касается и беременных женщин, и пациенток с гинекологическими заболеваниями, и подростков. Конечно, я стараюсь не приносить работу домой в эмоциональном плане. Не пересказываю семье все, что произошло за день, не делюсь тяжелыми историями. Зачем переносить эти переживания на близких? Но совсем отключиться невозможно. Даже если внешне рабочий день закончился, в голове все равно продолжаешь анализировать сложные случаи, думать о пациентах, искать наиболее правильные решения.
- Когда вы принимаете роды, переживаете ли каждый раз так же, как в начале карьеры, или со временем это становится привычной работой?
- Нет, это не становится рутиной. Более того, с опытом начинаешь переживать даже сильнее. С годами понимаешь, какие осложнения могут возникнуть, поэтому всегда мысленно просчитываешь возможные риски.
Каждые роды - это отдельная история, и относиться к ним одинаково невозможно. Наверное, именно опыт делает врача более осторожным и ответственным. Даже после благополучных родов и выписки женщины домой нельзя сказать, что можно полностью расслабиться. Послеродовой период продолжается 42 дня, и все это время организм женщины восстанавливается. Поэтому мы всегда помним, что ответственность врача не заканчивается в момент рождения ребенка - важно, чтобы и этот период прошел благополучно.
- Роды - это всегда не только счастье, но и определенный риск. Бывают ситуации, когда счет идет буквально на минуты. Что в такие моменты происходит в голове у врача?
- В первую очередь думаешь о том, что нужно успеть. В экстренных ситуациях время играет решающую роль. Но такие случаи не должны застать врача врасплох, поэтому мы постоянно к ним готовимся. Мы регулярно отрабатываем различные сценарии, чтобы каждый член команды - акушер-гинеколог, анестезиолог, неонатолог, акушерка, средний медицинский персонал - четко знал свою роль. Все действия расписаны буквально по минутам: от постановки диагноза до начала операции. Перед каждой операцией я мысленно прокручиваю возможные варианты развития событий, анализирую состояние пациентки, возможные риски и заранее продумываю свои действия. Это помогает быстро принимать решения, когда времени на раздумья уже нет. В такие моменты особенно остро понимаешь, что отвечаешь сразу за две жизни - мамы и ребенка.
- Несколько лет назад о вас узнали не только в Казахстане, но и за его пределами благодаря уникальному случаю: женщина с двумя матками родила двоих детей с разницей почти в два месяца. Насколько подобные неординарные ситуации вообще часты?
- Нестандартные случаи в акушерстве встречаются, но именно такая ситуация - большая редкость. Беременность одновременно в двух матках описана в мировой медицинской литературе, однако наш случай оказался действительно уникальным. Насколько нам удалось изучить медицинские данные, мы не нашли аналогов, когда оба ребенка благополучно родились живыми с таким интервалом между родами. Женщина сначала родила одного малыша, но при этом оставалась беременной вторым ребенком.
Этот случай оказался сложным не только с медицинской, но и с юридической точки зрения. Возникало множество вопросов: как оформлять документы, когда женщина уже родила, но беременность продолжается, как вести такую пациентку дальше, как оформлять декретный отпуск. При этом после первых родов необходимо проводить профилактику возможных осложнений, в частности кровотечения, но одновременно сохранять вторую беременность. Такого готового алгоритма просто не существует. Особенность была еще и в том, что одна из маток уже имела рубец после предыдущего кесарева сечения. Первого малыша женщина родила самостоятельно, а вторую беременность мы продолжили наблюдать в перинатальном центре вплоть до рождения ребенка. Сама пациентка оказалась очень позитивным человеком. У нас сразу сложился хороший контакт - и с врачами, и со всем персоналом. Это тоже сыграло свою роль в успешном исходе.
- Было страшно? Все-таки огромная ответственность…
- Конечно. Ответственность была колоссальная. Ведь нужно было думать не только о продолжении беременности, но и о первом малыше, который родился раньше срока и с низкой массой тела. Здесь огромную роль сыграли наши неонатологи, которые провели настоящую ювелирную работу и которых высоко оценили московские профессора, обследовавшие этого малыша. Для нас это стало подтверждением того, что мы все сделали правильно.
- За последние 20 лет изменились ли роженицы? Сегодня многие женщины получают информацию не только от врачей, но и из интернета. Это помогает или, наоборот, создает больше проблем?
- Современные женщины стали гораздо более информированными. Они приходят на прием подготовленными, задают вопросы, интересуются рисками и хотят понимать все плюсы и минусы каждого решения. И это, на мой взгляд, хорошо. Если раньше действовал принцип «врач сказал - значит, так и будет», то сегодня отношения между врачом и пациентом стали партнерскими.
Но есть и обратная сторона. Многие начинают искать ответы не у врача, а на форумах и в социальных сетях. Увидев в заключении УЗИ какой-то диагноз, женщина читает чужие истории и нередко начинает себя пугать. Из-за этого приходится развенчивать множество мифов. Например, многие считают, что обвитие пуповиной - это обязательное показание к кесареву сечению, а симфизит, варикозное расширение вен или другие особенности беременности исключают естественные роды. На самом деле каждая ситуация оценивается индивидуально. Я всегда советую пациенткам использовать интернет как дополнительный источник информации, а не замену консультации врача.
- По вашим наблюдениям, современные папы стали более вовлеченными в процесс беременности и рождения ребенка?
- Думаю, многое зависит от самой семьи, от воспитания и семейных ценностей. Но в целом тенденция действительно изменилась - современные отцы стали гораздо активнее участвовать в жизни семьи с самого начала. Все чаще мужчины приходят на партнерские роды. Причем не для того, чтобы просто присутствовать или наблюдать за процессом, а чтобы поддержать супругу психологически, помочь ей пройти этот непростой этап. После рождения малыша их вовлеченность тоже заметна. Многие папы с первых дней ухаживают за ребенком: берут его на руки, пеленают, помогают с уходом, дают маме возможность отдохнуть. Видно, что мужчины все чаще воспринимают заботу о ребенке как общую ответственность, а не только обязанность женщины.
Мне кажется, это очень хорошая тенденция.
- Партнерские роды - давно не новшество . Как вы к ним относитесь и что должен знать человек, который решает присутствовать при рождении ребенка?
- Мы однозначно поддерживаем партнерские роды. Если рядом с женщиной находится человек, которому она полностью доверяет - муж, мама, сестра или другой близкий родственник, - это становится для нее большой психологической поддержкой. Главная задача партнера - не оказывать медицинскую помощь, а быть рядом: помочь сохранить спокойствие, поддержать, напомнить о дыхании, движении, предложить воду. Перед родами мы обязательно проводим инструктаж, поэтому люди понимают, что происходит на каждом этапе, и чувствуют себя увереннее.
Современное акушерство ушло от представления об абсолютной стерильности. Мы рекомендуем приносить в роддом собственные чистые пеленки и постельные принадлежности, а после рождения, если ребенок здоров, сразу выкладываем его на грудь мамы. Контакт с матерью и привычной семейной микрофлорой помогает новорожденному быстрее адаптироваться и снижает риск некоторых госпитальных инфекций.
Наша задача - сделать роды максимально спокойными и комфортными. И чем увереннее чувствует себя женщина, тем благоприятнее, как правило, проходит этот процесс.
- Если бы каждая женщина перед родами могла услышать от вас всего одну фразу, какой бы она была ?
- Доверяйте врачам. Никто из медицинского персонала не желает женщине или ее ребенку ничего плохого. Какими бы ни были обстоятельства, мы приходим на работу с одной целью - сделать все возможное, чтобы мама и малыш были здоровы.
- А что бы вы посоветовали студентам-медикам, которые только выбирают специализацию и думают об акушерстве?
- Прежде всего - хорошо подумать. Это удивительная профессия, но она требует полной самоотдачи. Здесь бывают ночные дежурства, экстренные вызовы, работа в выходные и праздники. Иногда приходится проводить в больнице несколько суток подряд, и семейные праздники проходят без тебя.
Поэтому очень важно, чтобы рядом были люди, которые понимают специфику этой работы и поддерживают тебя. Без поддержки семьи стать хорошим акушером-гинекологом очень сложно. Сегодня многие молодые специалисты хотят получить все и сразу: высокую зарплату, комфортные условия, стабильный график. Но в нашей профессии опыт приходит постепенно. Чтобы стать настоящим специалистом, нужны время, терпение и огромное желание учиться. И если человек действительно любит свое дело, все остальное обязательно придет.
- Вам самому удалось найти такое понимание и поддержку в семье?
- Безусловно. Я состоялся как специалист во многом именно благодаря своей семье. Прежде всего - благодаря родителям, которые меня воспитали и заложили правильные ценности. Огромную роль сыграла и моя супруга, и мои дети, которые всегда с пониманием относились к особенностям моей работы. Когда человек посвящает себя медицине, поддержка близких имеет огромное значение.
Конечно, я очень благодарен и своим учителям, наставникам, всему коллективу. Именно они передали мне знания, научили профессии, помогли сформироваться как врачу. Вообще, хорошего специалиста невозможно подготовить за год или два. Чтобы врач научился самостоятельно принимать сложные решения, уверенно действовать в нестандартных ситуациях и брать на себя ответственность, нужны годы практики. Я считаю, что на это уходит не меньше десяти лет. Раньше даже существовало такое негласное правило: врач с опытом до десяти лет считался молодым специалистом.
Наверное, если оглянуться назад, я могу сказать одно: в медицине невозможно стать хорошим врачом в одиночку. За каждым специалистом стоят родители, семья, учителя, коллеги и пациенты, которые доверяют тебе самое ценное - свою жизнь и жизнь своих детей. И именно это доверие каждый день напоминает, почему однажды ты выбрал эту профессию и почему продолжаешь ей служить.
Есет Габитович Ералин - врач акушер-гинеколог высшей категории. Более 20 лет работает в системе родовспоможения Западно-Казахстанской области. В настоящее время занимает должность заместителя директора по охране материнства и детства родильного отделения Городской многопрофильной больницы. Широкую известность врач получил после уникального клинического случая в Уральске, когда женщина с врожденной аномалией - двумя матками - родила двоих детей с разницей почти в два месяца. Этот случай получил широкий общественный резонанс и освещался в СМИ как в Казахстане, так и за его пределами. Есет Габитович также занимается научной работой. В 2025 году стал соавтором статьи «Роды у женщин с рубцом на матке - альтернатива повторным оперативным родам», посвященной современным подходам к ведению родов после кесарева сечения.
Сіздің қолыңызда екі өмір болған кезде
Оралда Есет Ғабитұлы Ералиннің есімін мыңдаған отбасы жақсы біледі. Біреулер үшін сәбиінің дүниеге келуіне көмектескен дәрігер болса, енді біреулер үшін жүктіліктің ең қиын сәттерінде жүгінетін маман. Олар ол туралы көп жылдық тәжірибесі бар маман ретінде ғана емес, сонымен қатар дұрыс сөзді қалай табуға болатынын білетін адам ретінде де айтады,
Акушер мамандығы қандай, алаңдаушылық неліктен тәжірибемен ғана артады және соңғы жылдары заманауи ата-аналар қалай өзгергені туралы – Есет Ғабитұлының сұхбатында.
– Есет Ғабитұлы, сіз бүгінде тәжірибелі акушер-гинеколог қана емес, ана мен бала денсаулығын қорғау қызметінің басшысысыз. Жауапкершілік қай жерде көбірек - операция бөлмесінде ме, әлде директор орынбасарының кабинетінде ме?
– Қазір мен ана мен бала денсаулығын қорғау қызметіне жетекшілік етемін: акушерлік, гинекология, неонатология, педиатрия. Сонымен қатар, мен нәрестелерді босануды, күрделі клиникалық жағдайлар туындаған кезде операцияларға және консультацияларға қатысуды жалғастырамын. Әрине, тек өзіңіз үшін жауапты болу оңайырақ. Сіз нәрестені өзіңіз босанған кезде немесе операция жасағанда, сіз өзіңіздің жауапкершілік аймағыңызды түсінесіз және нәтижеге тікелей әсер ете аласыз.
Көшбасшылық мүлдем басқа деңгей. Мұнда сіз бүкіл қызметтің жұмысына жауаптысыз. Ал бұл әрбір қызметкердің үлесі маңызды болатын үлкен механизм. Медициналық көмек жоғары деңгейде көрсетілсе де, бірақ науқасқа дөрекі жауап берілсе немесе жеткіліксіз назар аударылса, бүкіл жұмыстың әсері бұзылады. Сондықтан емдеу процесін ғана емес, жұмысты ұйымдастыруды, ұжымдық қарым-қатынасты, науқастарға деген көзқарасты қадағалау қажет.
Сонымен қатар, қай жерде әлсіздік бар, нені жақсартуға болады және қызмет қай бағытта дамуы керек екенін білу маңызды. Бұл үлкен жауапкершілікті қажет ететін күнделікті жұмыс.
– 20 жылдан астам еңбек жолында мыңдаған Орал тұрғындары сіздің қолыңыздан өтсе керек. Сіз бұл шкала туралы ойладыңыз ба?
«Сіз мұны енді ғана түсіне бастадыңыз». 2003 жылы жұмысқа келдім, сол кезде менің көмегіммен дүниеге келген балалар қазір өздері ата-ана атанып жатыр. Бізде осындай кездесулер болып тұрады: құжаттарды қарап, туған жылын, перзентхананы көргенде бұл баланы бір кездері босанғаныңды түсінесің... Бұл өте жағымды сезім және біздің жұмысымызға берілген ең жақсы баға болса керек. Кейінгі ұрпаққа – немере-шөбере дерлік дүниеге әкеліп жатыр деп айтуға болады (күлді). Кейде қалада босанған аналарымды балаларымен кездестіремін. Аналар келіп: «Мені анау жылы дүниеге әкелдің» деп еске салады. Әрине, пациенттердің барлығын еске түсіру мүмкін емес, бірақ адамдар сізді танып, сәлемдесіп, рахмет айтқан кезде әрқашан жақсы. Бірде отбасымызбен Ташкентте семинарға бардық. Отбасымызбен серуендеп, сонда да мені Оралдағы жерлестеріміз таныды. Сонда балалар күлімсіреп: «Олар тіпті сені осы жерден тауып алды», - деді.
– Алғаш асырап алған сәбиіңіз есіңізде ме?
– Алғашқы табиғи босану емес, бірінші тәуелсіз операция – кесар тілігі болуы мүмкін. Институтты бітіргеннен кейін ауданға жұмысқа кірісіп, алғашқы операциямды сонда жасадым. Қазір ол баланың жасы жиырмадан асты. Ол институтты бітірді, мен оның мектеп бітіру кезіндегі суреттерін әлеуметтік желіден көрдім. Әрине, сіз бір кездері әлемге көмектескен адамның қаншалықты өскенін сезіну өте қуанышты болды.
– Акушер-гинеколог – ең эмоционалды мамандықтардың бірі. Осыншама жыл жұмыс істегеннен кейін арақашықтықты сақтай аласыз ба, әлде әр науқас үшін алаңдайсыз ба?
- Өзіңізді толығымен абстракциялау мүмкін емес шығар. Әйелім екеуміздің жеке клиникамыз бар, сондықтан үйде де күрделі клиникалық жағдайларды жиі талқылаймыз. Ол қабылдауға келген науқас туралы айтады және біз оны дер кезінде тексеруге немесе кеңес алуға жіберу және асқынулардың алдын алу үшін қалай әрекет ету керектігін бірге ойластырамыз. Бұл жүкті әйелдерге, гинекологиялық аурулары бар науқастарға және жасөспірімдерге қатысты. Әрине, үйге жұмысты эмоционалды түрде әкелмеуге тырысамын. Мен отбасыма сол күні болған оқиғаның бәрін айтпаймын, қиын оқиғалармен бөліспеймін. Неліктен бұл тәжірибелерді жақын адамдарға беру керек? Бірақ оны толығымен өшіру мүмкін емес. Сырттай жұмыс күні аяқталса да, сіз әлі де күрделі жағдайларды талдауды, пациенттер туралы ойлауды және ең дұрыс шешімдерді іздеуді жалғастырасыз.
– Босанған кезде әр жолы еңбек жолын бастаған кездегідей уайымдайсыз ба, әлде уақыт өте үйреншікті жұмысқа айналып кете ме?
– Жоқ, бұл әдетке айналмайды. Оның үстіне, тәжірибенің арқасында сіз одан да көп алаңдай бастайсыз. Көптеген жылдар бойы сіз қандай асқынулардың туындауы мүмкін екенін түсінесіз, сондықтан сіз әрқашан ықтимал тәуекелдерді ойша есептейсіз.
Әрбір туылу - бұл бөлек әңгіме, оларға бірдей қарау мүмкін емес. Дәрігерді ұқыпты әрі жауапкершілікті ететін тәжірибе болса керек. Сәтті босанып, әйел үйге шығарылғаннан кейін де толық босаңсуға болады деп айта алмаймыз. Босанғаннан кейінгі кезең 42 күнге созылады және осы уақыт ішінде әйелдің денесі қалпына келеді. Сондықтан, біз әрқашан дәрігердің жауапкершілігі бала дүниеге келген сәтте аяқталмайтынын есте ұстаймыз - бұл кезеңнің де қауіпсіз өтуі маңызды.
– Бала туу әрқашан бақыт қана емес, белгілі бір тәуекел. Тура мағынада минуттар есептелетін жағдайлар бар. Мұндай сәттерде дәрігердің басында не болады?
– Ең алдымен не істеу керектігін ойлайсыз. Төтенше жағдайларда уақыт өте маңызды. Бірақ мұндай жағдайлар дәрігерді таң қалдырмауы керек, сондықтан біз оларға үнемі дайындаламыз. Әр топ мүшесі – акушер-гинеколог, анестезиолог, неонатолог, акушер, медбике өз рөлін анық білуі үшін біз әртүрлі сценарийлерді үнемі орындаймыз. Барлық әрекеттер минут сайын жоспарланады: диагноздан операцияның басталуына дейін. Әрбір операция алдында мен ықтимал сценарийлерді ойша айналдырып, науқастың жағдайын, ықтимал қауіптерді талдап, өз әрекеттерімді алдын ала ойластырамын. Бұл ойлауға уақыт болмаған кезде тез шешім қабылдауға көмектеседі. Осындай сәттерде сіз бірден екі өмірге – ана мен балаға жауапты екеніңізді ерекше түсінесіз.
– Бірнеше жыл бұрын адамдар сіз туралы Қазақстанда ғана емес, одан тыс жерлерде де бірегей оқиғаның арқасында білді: екі жатыры бар әйел екі айға жуық уақыт аралығымен екі баланы дүниеге әкелді. Мұндай ерекше жағдайлар қаншалықты жиі кездеседі?
- Стандартты емес жағдайлар акушерияда кездеседі, бірақ мұндай жағдай өте сирек кездеседі. Бір мезгілде екі жатырда жүктілік әлемдік медициналық әдебиетте сипатталған, бірақ біздің жағдай шынымен бірегей болып шықты. Медициналық деректерді зерттей алатын болсақ, екі бала да аман-есен дүниеге келген кездегі аналогтарды таппадық. Әйел алдымен бір нәрестені дүниеге әкелді, бірақ екінші баласына жүкті болып қалды.
Бұл іс тек медициналық емес, заң тұрғысынан да күрделі болып шықты. Many questions arose: how to draw up documents when a woman has already given birth, but the pregnancy continues, how to manage such a patient further, how to arrange maternity leave. In this case, after the first birth, it is necessary to prevent possible complications, in particular bleeding, but at the same time maintain the second pregnancy. Мұндай дайын алгоритм жай жоқ. Тағы бір ерекшелігі, жатырдың бірінде бұрын кесар тілігінен кейін тыртық болған. The woman gave birth to her first baby on her own, and we continued to monitor the second pregnancy in the perinatal center until the birth of the child. Науқастың өзі өте позитивті адам болып шықты. Дәрігерлермен де, барлық қызметкерлермен де бірден жақсы байланыс орнаттық. Бұл да табысты нәтижеге әсер етті.
- Қорқынышты болды ма? Әлі де үлкен жауапкершілік...
- Әрине. Жауапкершілік өте үлкен болды. After all, it was necessary to think not only about continuing the pregnancy, but also about the first baby, who was born prematurely and with low body weight. Here our neonatologists played a huge role, who did real jewelry work and were highly appreciated by the Moscow professors who examined this baby. Біз үшін бұл барлығын дұрыс істегеніміздің дәлелі болды.
– Соңғы 20 жылда босанатын әйелдер өзгерді ме? Бүгінде көптеген әйелдер дәрігерлерден ғана емес, интернеттен де ақпарат алады. Бұл көмектеседі ме, әлде, керісінше, көбірек қиындықтар туғызады ма?
- Қазіргі әйелдер әлдеқайда ақпараттандырылды. Олар дайындықпен келеді, сұрақтар қояды, тәуекелдерге қызығушылық танытады және әрбір шешімнің оң және теріс жақтарын түсінгісі келеді. Және бұл, менің ойымша, жақсы. If previously the principle “the doctor said it, so it will be” was in effect, but today the relationship between the doctor and the patient has become a partnership.
Бірақ оның кемшілігі де бар. Көбісі жауаптарды дәрігерден емес, форумдар мен әлеуметтік желілерден іздей бастайды. Ультрадыбыстық есепте қандай да бір диагнозды көрген әйел басқа адамдардың әңгімелерін оқиды және жиі өзін қорқыта бастайды. Осыған байланысты көптеген мифтерді жоққа шығаруға тура келеді. For example, many believe that entanglement with the umbilical cord is a mandatory indication for a cesarean section, while symphysitis, varicose veins or other features of pregnancy exclude natural childbirth. Іс жүзінде әрбір жағдай жеке бағаланады. Мен пациенттерге әрдайым интернетті дәрігердің кеңесін алмастыратын құрал ретінде емес, қосымша ақпарат көзі ретінде пайдалануға кеңес беремін.
– Сіздің байқағаныңызша, қазіргі әкелер жүктілік пен босану процесіне көбірек араласып кеткен?
- I think a lot depends on the family itself, on upbringing and family values. But in general, the trend has really changed - modern fathers have become much more actively involved in family life from the very beginning. Әріптес босануға ер адамдар көбірек келеді. And not just to be present or observe the process, but to support the spouse psychologically, to help her get through this difficult stage. After the baby is born, their involvement is also noticeable. Many dads take care of the child from the first days: they take him in their arms, swaddle him, help with care, and give the mother the opportunity to rest. It can be seen that men increasingly perceive child care as a shared responsibility, and not just a woman’s responsibility.
Бұл өте жақсы тренд деп ойлаймын.
- Серіктестікпен босану көптен бері жаңалық емес. Сіз оларға қалай қарайсыз және баланың туылуына қатысуды шешкен адам не білуі керек?
- Біз міндетті түрде серіктес босануды қолдаймыз. If there is a person next to a woman whom she completely trusts - a husband, mother, sister or other close relative - this becomes a great psychological support for her. The main task of the partner is not to provide medical assistance, but to be there: to help maintain calm, support, remind about breathing, movement, and offer water. Босану алдында біз әрқашан нұсқаулар береміз, сондықтан адамдар әр кезеңде не болып жатқанын түсінеді және өздерін сенімдірек сезінеді.
Қазіргі акушерия абсолютті бедеулік идеясынан алыстады. We recommend bringing your own clean diapers and bedding to the maternity hospital, and after birth, if the baby is healthy, we immediately place him on the mother’s chest. Анамен және кәдімгі отбасылық микрофлорамен байланыс жаңа туған нәрестенің тезірек бейімделуіне көмектеседі және кейбір ауруханалық инфекциялардың қаупін азайтады.
Біздің міндетіміз - босануды мүмкіндігінше тыныш және ыңғайлы ету. Әйел өзін неғұрлым сенімді сезінсе, бұл процесс әдетте соғұрлым қолайлы болады.
- Егер әрбір әйел босанар алдында сізден бір ғана сөз ести алатын болса, бұл не болар еді?
- Дәрігерлерге сеніңіз. Медицина қызметкерлерінің ешқайсысы әйелге де, баласына да жамандық тілемейді. Қандай жағдай болмасын, біз жұмысқа бір мақсатпен келеміз – ана мен баланың денсаулығын сақтау үшін қолдан келгеннің бәрін жасау.
– Мамандық таңдап жатқан және акушерлік ісін ойлап жүрген медицина студенттеріне қандай кеңес берер едіңіз?
– Ең алдымен жақсылап ойлан. Бұл ғажайып мамандық, бірақ ол толық берілгендікті қажет етеді. There are night shifts, emergency calls, work on weekends and holidays. Sometimes you have to spend several days in a row in the hospital, and family holidays go on without you.
Сондықтан бұл жұмыстың қыр-сырын түсінетін және сізге қолдау көрсететін адамдардың жақын жерде болуы өте маңызды. Отбасының қолдауынсыз жақсы акушер-гинеколог болу өте қиын. Бүгінде көптеген жас мамандар барлығын бірден алғысы келеді: жоғары жалақы, қолайлы жағдай, тұрақты жұмыс кестесі. Бірақ біздің мамандықта тәжірибе біртіндеп келеді. Нағыз маман болу үшін уақыт, шыдамдылық және оқуға деген үлкен ынта қажет. Ал егер адам өз ісін шын сүйсе, қалғанының бәрі міндетті түрде келеді.
– Отбасыңыздан осындай түсіністік пен қолдау таба алдыңыз ба?
- Сөзсіз. Маман ретінде табысқа отбасымның арқасында жеттім. Ең алдымен мені тәрбиелеп, дұрыс құндылықтарды бойына сіңірген ата-анама рахмет. Менің жұмысымның ерекшеліктеріне әрқашан түсіністікпен қарайтын әйелім мен балаларым үлкен рөл атқарды. Адам өзін медицинаға арнаған кезде жақындарының қолдауы өте маңызды.
Әрине, ұстаздарыма, тәлімгерлеріме, бүкіл ұжымға алғысым шексіз. Маған білім беріп, мамандыққа баулыған, дәрігер болып қалыптасуыма себепкер болған жандар. In general, it is impossible to train a good specialist in a year or two. It takes years of practice for a doctor to learn to make difficult decisions independently, act confidently in unusual situations and take responsibility. Бұл кем дегенде он жылға созылады деп ойлаймын. Бұрын тіпті айтылмаған ереже бар еді: он жылға дейін тәжірибесі бар дәрігер жас маман болып саналды.
Бәлкім, артыма қарасам, бір айтарым: медицинада жалғыз жақсы дәрігер болу мүмкін емес. Әрбір маманның артында ата-анасы, отбасы, ұстаздары, әріптестері және емделушілер бар, олар сізге ең құнды нәрсе – өз өмірі мен балаларының өмірін сеніп тапсырады. Және де дәл осы сенім сіздің бір кездері бұл мамандықты не үшін таңдағаныңызды және неге осы мамандыққа қызмет етіп жатқаныңызды күн сайын еске түсіреді.
Есет Ғабитұлы Ералин – жоғары санатты акушер-гинеколог. Батыс Қазақстан облысының босану жүйесінде 20 жылдан астам қызмет етіп келеді. Қазіргі таңда қалалық көпсалалы аурухананың перзентхана бөлімі директорының ана мен баланы қорғау жөніндегі орынбасары қызметін атқарады. Дәрігер Оралда туа біткен ақауы – екі жатыры бар әйел екі айға жуық уақыт аралығымен екі баланы дүниеге әкелген бірегей клиникалық жағдайдан кейін кеңінен танылды. Бұл іс қоғамның назарын аударып, Қазақстанда да, шетелде де бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды. Есет Ғабитұлы ғылыми жұмыспен де айналысады. 2025 жылы ол кесар тілігінен кейінгі босануды басқарудың заманауи тәсілдеріне арналған «Жатырдың шрамы бар әйелдерде босану – қайталанатын хирургиялық босануға балама» мақаласының авторларының бірі болды.
