Эмилия Троценко - человек, в котором сочетаются сразу несколько миров. Уроженка Уральска, сегодня она живёт в Астане, работает барбером и осваивает профессию клинического психолога. Но за пределами повседневности у неё есть ещё одна жизнь - яркая, сценическая. Уже много лет Эмилия занимается косплеем, создавая образы, которые приносят ей не только признание зрителей, но и серьёзные победы: в прошлом году она завоевала гран-при на Comic Con Astana.
Автор: Редакция Fresh City
- Эмилия, расскажите о вашем пути в косплее. Как вы пришли к нему, ваш первый образ. - Мой самый первый именно косплей был на Харли Квинн к премьере фильма Suicide Squad. Это был 2015 год, и костюм я делала своими руками. Хотя ещё до этого уже изготавливала разные образы на свободную тематику - мне всегда нравилось фэнтези, поэтому что-то в таком духе делалось и раньше. Но если говорить именно про косплей как работу с конкретным персонажем, то началось всё с Харли.
- Как и когда поняли, что косплей стал для вас чем-то большим, чем просто увлечение? - Наверное, постепенно, когда стало ясно, сколько времени, сил и мыслей я в это вкладываю. Когда начинаешь не просто «сделать красивый костюм», а жить проектом месяцами, продумывать технологии, конструкцию, сценическое выступление - это уже перестаёт быть просто хобби.
- По какому принципу вы выбираете персонажей?
Раньше выбирала просто сердцем: нравился персонаж, откликался его жизненный путь, характер, история. Сейчас подход изменился. Теперь выбор чаще связан с техническим интересом: что именно я хочу реализовать в этом костюме, какие материалы попробовать, какие новые техники освоить, какие грани своих возможностей проверить. То есть персонаж становится ещё и творческой задачей. При этом я не отдаю предпочтение какому-то одному фандому, хотя сейчас мне особенно близко киберспортивное направление - например, Dota 2.
- А нужно ли быть «геймером» или «анимешником», чтобы заниматься косплеем? - Нет, для косплея совершенно не обязательно быть только «геймером» или только «анимешником». Косплей гораздо шире - это про интерес к образу и желание его воплотить.
- Есть ли персонаж, которого вы пока не решаетесь сделать, но очень хотите? - Для меня таким персонажем долгое время была Naga Siren из Dota 2. И я её уже сделала. Поэтому сейчас какого-то нового «персонажа мечты» пока нет. Масштабных новых планов ещё не придумала.
- Эмилия, как вы считаете, насколько косплей - это про талант и искусство, а насколько про деньги и ресурсы? - Косплей требует и художественного подхода, и очень серьёзных ресурсов. Зарабатывать на нём крайне сложно. Это увлечение с большими временными и финансовыми вложениями. Если заниматься этим full-time, параллельно вести блог, снимать контент, ездить на мероприятия - это фактически занимает всё время. Основные пути монетизации есть, но они непростые: можно развивать блог и жить за счёт аудитории; можно стать крафтером; можно сотрудничать с брендами или работать с игровыми разработчиками; можно даже стать официальным косплеером персонажа; а также участвовать в жюри международных мероприятий. Но всё это скорее вершина индустрии, до которой доходят единицы. Изготавливать костюмы на заказ тоже сложно: полноценные большие проекты редко выгодно делать одному человеку, потому что в процессе часто нужна целая команда. Так что без таланта далеко не уйдёшь, но и без ресурсов тоже. Это искусство, которое любит бюджеты.
- Сколько в среднем уходит времени и средств на один полноценный образ? - На сложный костюм суммы могут быть очень серьёзными. Например, мой костюм Naga Siren в среднем обошёлся примерно в 350-400 тысяч тенге по затратам на материалы. Стоимость очень зависит от материалов: силикон, латекс, дорогие ткани, эпоксидная смола, EVA foam и прочее. Иногда приходится искать способы сэкономить. Например, я часто использую шторные ткани для платьев - у них бывает выгоднее цена за метр, а визуально они отлично работают в костюме. Если говорить про заказы, то самое дорогое в костюме - обычно не материалы, а именно работа.
- Расскажите подробнее о подготовке к Comic Con Astana. - Для Comic Con Astana я готовила образ Naga Siren: Song of the Sea Lotus - дополнителтный сэт для Dota 2 с эстетикой koi и японскими мотивами: гейша+самурай. Этот костом я делала четыре месяца. В костюме были: клинки из эпоксидной смолы, корпус из EVA foam. кираса покрытая эко кожей, плавники обтянутые эко кожей, сложный парик на проволочном каркасе, хвост. с сегментированным основанием и коконом для ног. Костюм получился очень тяжёлым (20 кг) и громоздким, его длина составила 3 метра в хвосте. Передвигаться самостоятельно в нем практически невозможно - только на роликах или гироскутере. Из-за сложности конструкции обязательно нужен был помощник. Мое выступление сопровождалось треком Sonne (slowed) от Rammstein.
- Гран-при на Comic Con Astana - это больше победа или новая ответственность? - Моё первое чувство после победы было максимально странным: что я всех обманула. Мне казалось невозможным, что выбрали именно меня, потому что там были участники, которых я сама считала фаворитами. На сцене я даже сказала девушке, занявшей место после меня: «Аня, я думала, это ты выиграешь». Я правда долго не могла привыкнуть к мысли, что победа случилась со мной.
- Дальше был конкурс в Европе. Расскажите о подготовке, участии, впечатлениях. - Следующим большим этапом после победы на Comic Con Astana стала поездка в Германию на The International по Dota 2. Это была уже совсем другая история - не просто сделать костюм, а физически доставить огромный сложный проект в другую страну. Мой образ Naga Siren - это не чемоданчик с париком. Костюм включает массивный хвост-кокон, крупные детали брони, оружие, сложные конструкции. Фактически нужно было продумать не только сам косплей, но и целую логистическую операцию: как перевозить, как упаковывать, как ничего не сломать в дороге, как перемещаться уже на месте.
После Comic Con видео с этим образом очень сильно завирусились: ролики набрали миллионы просмотров в TikTok и Instagram. Благодаря этому проект увидело огромное количество людей, и именно общественный отклик сильно поддержал поездку морально. Что касается финансовой стороны - такие поездки крайне дорогие, особенно когда речь идёт не просто о билете для человека, а о транспортировке большого конкурсного костюма и необходимости ехать с ассистентом. Поэтому важную роль сыграла поддержка аудитории: это и донаты, и помощь подписчиков, и интерес сообщества, и поиск спонсорской поддержки. Позже я даже готовила коммерческие предложения для потенциальных партнёров, потому что без внешней помощи такие международные выезды организовать очень сложно. И в этом, наверное, был один из самых сильных эмоциональных моментов всей истории: когда понимаешь, что в твою мечту начинают вкладываться не только ты сама, но и люди вокруг, потому что им хочется увидеть, как этот проект дойдёт до мировой сцены. Сама поездка ощущалась уже не просто как личное приключение, а как ответственность перед всеми, кто помогал - финансово и морально: репостами, поддержкой. Когда везёшь костюм через страны, начинаешь понимать, что косплей - это иногда наполовину искусство, наполовину очень нервная работа логиста. Немного художник, немного инженер, немного грузовая компания (смеется).
- Эмилия, а насколько честны косплей-конкурсы на ваш взгляд? - Конкурсы в искусстве всегда очень субъективны. Если в спорте всё проще - кто быстрее пробежал, тот и победил, - то в творчестве оценка зависит от восприятия жюри. У каждого человека свои вкусы, ожидания, эстетика. Поэтому здесь важно иметь устойчивую психику и быть готовым к поражениям. Потому что проигрыши действительно переживаются болезненно - особенно после месяцев подготовки, дедлайнов и эмоционального вложения. На словах легко сказать: «главное участие». На практике, конечно, расстраиваешься. Я стараюсь работать над тем, чтобы спокойнее относиться к таким моментам.
- И напоследок, какие у вас планы на будущее, в частности, Comic Con 2026? - На Comic Con 2026 я буду участвовать уже в качестве жюри. Поэтому в этом году новый конкурсный костюм специально для этого мероприятия я не готовлю.
Comic Con Astana - это крупнейший фестиваль поп-культуры в Казахстане и один из самых масштабных в Центральной Азии. Он объединяет фанатов кино, сериалов, комиксов, аниме, видеоигр и, конечно, косплея. Фестиваль проходит ежегодно в Астане и за несколько лет вырос в международное событие: его посещают десятки тысяч человек, а в 2025 году - более 75 000 гостей из разных стран. В программе - встречи со звёздами кино и индустрии, шоу, фан- зоны, маркет с эксклюзивным мерчем и крупный косплей-конкурс с внушительным призовым фондом, где участники соревнуются за главные награды.
Косплей - это форма творчества, в которой участники перевоплощаются в персонажей из игр, фильмов, аниме и комиксов, создавая костюмы, грим и сценический образ.
Крупнейшие мировые соревнования по косплею проходят на международных фестивалях, например: World Cosplay Summit (Япония) - один из самых престижных мировых чемпионатов по косплею C2E2 Cosplay Central Crown Championships (США) - крупный международный турнир в рамках Comic & Entertainment Expo EuroCosplay Championship (Европа) - чемпионат, объединяющий лучших косплееров Европы ChinaJoy Cosplay Competition (Китай) - один из крупнейших азиатских конкурсов в индустрии игр и косплея
На этих площадках косплееры соревнуются не только в точности костюма, но и в сценическом мастерстве, инженерии образа и уровне исполнения.
Гран-при деңгейіндегі Косплей
Эмилия Троценко – бірден бірнеше дүниені біріктіретін тұлға. Орал қаласының тумасы, бүгінде Астана қаласында тұрады, шаштараз болып жұмыс істейді, клиникалық психолог мамандығын меңгеруде. Бірақ күнделікті өмірден тыс оның басқа өмірі бар - жарқын, сахналық. Эмилия көптеген жылдар бойы косплеймен айналысып, оны көрермендердің мойындауына ғана емес, сонымен қатар елеулі жеңістерге де әкелетін образдар жасап келеді: өткен жылы ол Comic Con Astana байқауында Гран-при жеңіп алды.
- Эмилия, косплейдегі саяхатыңыз туралы айтып беріңізші. Оған қалай келдіңіз, алғашқы образыңыз. - Менің ең алғашқы косплейім «Өзін-өзі өлтірушілер тобы» фильмінің премьерасына арналған Харли Куин болды. Бұл 2015 жыл еді, мен костюмді өз қолыммен жасадым. Бұған дейін мен еркін тақырыпта әртүрлі суреттер жасаған болатынмын - мен әрқашан қиялды ұнататынмын, сондықтан бұрын бұл рухта бірдеңе жасалған. Бірақ егер біз косплей туралы нақты кейіпкермен жұмыс жасау туралы айтатын болсақ, онда бәрі Харлиден басталды.
- Косплей сіз үшін жай ғана хобби емес нәрсеге айналғанын қалай және қашан түсіндіңіз? – Қанша уақыт, күш, ой жұмсағаным бірте-бірте белгілі болған соң шығар. Сіз жай ғана «әдемі костюм тігуді» бастағанда, айлар бойы жобамен өмір сүріп, технологиялар, дизайн, сахналық қойылымдар туралы ойлану - бұл жай ғана хобби болудан қалады.
– Кейіпкерлерді қандай принцип бойынша таңдайсыз?
Бұрын мен тек жүрегіммен таңдадым: кейіпкер ұнады, оның өмір жолына, мінезіне, тарихына жауап бердім. Қазір көзқарас өзгерді. Енді таңдау көбінесе техникалық қызығушылықпен байланысты: мен бұл костюмде нақты нені жүзеге асырғым келеді, қандай материалдарды сынап көру керек, қандай жаңа әдістерді меңгеру керек, менің мүмкіндіктерімнің қандай қырларын сынау керек. Яғни, кейіпкер де шығармашылық тапсырмаға айналады. Сонымен қатар, мен ешбір фандомға артықшылық бермеймін, дегенмен қазір eSports маған өте жақын - мысалы, Dota 2.
- Косплеймен айналысу үшін сізге «геймер» немесе «аниме фанаты» болу керек пе? - Жоқ, косплей үшін тек «геймер» немесе тек «аниме фанаты» болу міндетті емес. Косплей әлдеқайда кең - бұл кескінге қызығушылық пен оны жүзеге асыруға деген ұмтылыс.
- Сіз әлі сомдауды шешпеген, бірақ шынымен де қалайтын кейіпкер бар ма? - Мен үшін Dota 2-дегі Нага Сирен көптен бері сондай кейіпкер болды. Ал мен оны жасап қойғанмын. Сондықтан әзірге жаңа «арман кейіпкері» жоқ. Мен әлі ауқымды жаңа жоспарлар жасаған жоқпын.
- Эмилия, сіздің ойыңызша, косплей қаншалықты талант пен өнерге, ал ақша мен ресурстарға қаншалықты байланысты? - Косплей көркемдік тәсілді де, өте байыпты ресурстарды да қажет етеді. Одан ақша табу өте қиын. Бұл көп уақытты және қаржылық инвестицияны қажет ететін хобби. Егер сіз мұны толық уақытты жасасаңыз, сонымен бірге блог жүргізу, мазмұнды түсіру, іс-шараларға бару - бұл сіздің барлық уақытыңызды алады. Монетизацияның негізгі жолдары бар, бірақ олар оңай емес: сіз блогты дамытып, аудиториядан тыс өмір сүре аласыз; сіз қолөнерші бола аласыз; сіз брендтермен жұмыс істей аласыз немесе ойын әзірлеушілерімен жұмыс жасай аласыз; сіз тіпті кейіпкердің ресми косплейшісі бола аласыз; сонымен қатар халықаралық іс-шаралардың қазылар алқасына қатысады. Бірақ мұның бәрі аз ғана қол жеткізетін саланың шыңы. Жеке костюмдерді тігу де қиын: толыққанды ірі жобаларды бір адам жасау сирек тиімді, өйткені бұл процесс көбінесе бүкіл команданы қажет етеді. Сондықтан сіз талантсыз алысқа жете алмайсыз, бірақ ресурстарсыз да алысқа жете алмайсыз. Бұл бюджетті жақсы көретін өнер.
– Бір толыққанды образ жасау үшін орта есеппен қанша уақыт пен қаражат қажет? - Күрделі костюм үшін сомалар өте маңызды болуы мүмкін. Мысалы, менің «Нага сирен» костюмі материал құны бойынша орта есеппен 350-400 мың теңге тұрады. Құны материалдарға өте байланысты: силикон, латекс, қымбат маталар, эпоксидті шайыр, EVA көбік және т.б. Кейде ақша үнемдеудің жолдарын іздеуге тура келеді. Мысалы, мен көйлектер үшін перде матасын жиі қолданамын - олар метрге жақсырақ бағаға ие болуы мүмкін, ал көрнекі түрде олар костюмде жақсы жұмыс істейді. Егер тапсырыстар туралы айтатын болсақ, онда костюмдегі ең қымбат нәрсе әдетте материалдар емес, жұмыс.
– Comic Con Astana көрмесіне дайындық туралы толығырақ айтып өтсеңіз. - Comic Con Astana үшін мен Naga Siren: Song of the Sea Lotus – кои эстетикасы мен жапондық мотивтері бар Dota 2-ге арналған қосымша жиынтық: гейша + самурай бейнесін дайындадым. Мен бұл костюмді төрт ай жасадым. Костюмге: эпоксидті шайырдан жасалған жүздер, EVA көбікінен жасалған корпус кірді. эко-былғарымен қапталған циррас, эко-былғарымен қапталған желбезек, сым жақтаудағы күрделі шашты, құйрық. сегменттелген негізі және табан коконы бар. Костюм өте ауыр (20 кг) және көлемді болып шықты, оның ұзындығы құйрығында 3 метр болды. Онда өздігінен қозғалу мүмкін емес - тек роликті конькилерде немесе ховербордта. Дизайндың күрделілігіне байланысты ассистент міндетті түрде қажет болды. Менің орындауым Раммштейннің Sonne (баяу) трекімен сүйемелденді.
- Comic Con Astana-дағы Гран-при жеңіс пе, әлде жаңа жауапкершілік пе? – Жеңіске жеткеннен кейінгі алғашқы сезімім барынша оғаш болды: мен барлығын алдаған екенмін. Маған олардың мені таңдауы мүмкін емес болып көрінді, өйткені мен өзім фаворит санайтын қатысушылар болды. Сахнада өзімнен кейін орын алған қызға: «Аня, мен сені жеңеді деп ойладым», – дедім. Жеңіс менің басымнан өтті деген ойға үйренуім үшін шынымен де көп уақыт қажет болды.
– Одан кейін Еуропада жарыс болды. Дайындық, қатысу, алған әсерлеріңіз туралы айтып беріңізші. - Comic Con Astana байқауында жеңіске жеткеннен кейінгі келесі үлкен кезең The International Dota 2 үшін Германияға саяхат болды. Бұл мүлде басқа оқиға болды – жай ғана костюм тігу ғана емес, физикалық тұрғыдан алып күрделі жобаны басқа елге жеткізу. Менің Нага Сирена түрім шашы бар чемодан емес. Костюмде үлкен кокон құйрығы, үлкен сауыт бөліктері, қару-жарақ және күрделі құрылымдар бар. Шын мәнінде, косплейдің өзін ғана емес, сонымен бірге бүкіл логистикалық операцияны да ойластыру керек болды: қалай тасымалдау керек, қалай орау керек, жолда ештеңені сындырмау, орнында қалай қозғалу керек.
Comic Con-тен кейін осындай суреті бар бейнелер интернетте тарады: бейнелер TikTok пен Instagram-да миллиондаған қаралымға ие болды. Соның арқасында жобаны көп адам көрді және бұл сапарды моральдық тұрғыдан қолдаған қоғамдық пікір болды. Қаржы жағына келетін болсақ, мұндай сапарлар өте қымбатқа түседі, әсіресе біз адамға билет туралы ғана емес, үлкен жарыс костюмін тасымалдау және көмекшімен саяхаттау қажеттілігі туралы айтатын болсақ. Сондықтан аудиторияның қолдауы маңызды рөл атқарды: қайырымдылық, жазылушылардың көмегі, қоғамдастықтың қызығушылығы және демеушілік іздеу. Later, I even prepared commercial proposals for potential partners, because without external help it is very difficult to organize such international trips. And this was probably one of the most powerful emotional moments of the entire story: when you realize that not only you yourself, but also the people around you are starting to invest in your dream, because they want to see how this project reaches the world stage. Саяхаттың өзі енді жеке шытырман оқиға сияқты емес, көмектескендердің барлығына – қаржылық және моральдық: репосттар, қолдаулар алдындағы жауапкершілік сияқты сезілді. Әр елде костюм киген кезде сіз косплей кейде жартылай өнер, жартысы өте жүйке логист жұмысы екенін түсіне бастайсыз. Біраз суретші, біресе инженер, біресе жүк тасымалдаушы компания (күлді).
- Эмилия, сіздің ойыңызша, косплей жарыстары қаншалықты әділ өтеді? - Art competitions are always very subjective. Егер спортта бәрі оңайырақ болса - кім жылдам жүгірсе, сол жеңеді - шығармашылықта бағалау қазылар алқасының қабылдауына байланысты. Әр адамның өз талғамы, күтуі, эстетикасы бар. Сондықтан психиканың тұрақты болуы және жеңіліске дайын болуы маңызды. Өйткені жоғалтулар шынымен азапты - әсіресе бірнеше айлық дайындықтан, мерзімдерден және эмоционалды инвестициядан кейін. Сөзбен айту оңай: «ең бастысы – қатысу». In practice, of course, you get upset. Мен осы сәттерде сабырлы болуға тырысамын.
- Сонымен, болашаққа, атап айтқанда Comic Con 2026-ға қандай жоспарларыңыз бар? - Comic Con 2026 көрмесіне қазылар алқасы ретінде қатысамын. Сондықтан биыл мен осы шараға арнайы жаңа конкурстық костюм дайындап жатқан жоқпын.
Comic Con Astana – Қазақстандағы ең ірі поп-мәдениет фестивалі және Орталық Азиядағы ең ірі фестивальдердің бірі. Ол фильмдердің, телехикаялардың, комикстердің, анимелердің, бейне ойындардың және, әрине, косплейдің жанкүйерлерін біріктіреді. Фестиваль жыл сайын Астанада өтеді және бірнеше жылдан бері халықаралық шараға айналды: оған ондаған мың адам қатысады, ал 2025 жылы әр түрлі елдерден 75 000-нан астам қонақ келеді. Бағдарламаға кино және сала жұлдыздарымен кездесулер, шоулар, фан-аймақтар, эксклюзивті тауарлар сататын базар және қатысушылар басты жүлделер үшін таласатын әсерлі жүлде қоры бар ірі косплей байқауы кіреді.
Косплей - бұл қатысушылар ойындар, фильмдер, аниме және комикстердің кейіпкерлеріне айналатын, костюмдер, макияж және сахналық көріністер жасайтын шығармашылық түрі.
Әлемдегі ең ірі косплей жарыстары халықаралық фестивальдерде өткізіледі, мысалы: World Cosplay Summit (Жапония) - ең беделді әлемдік косплей чемпионаттарының бірі C2E2 Cosplay Central Crown Championships (АҚШ) - Comic & Entertainment Expo аясындағы ірі халықаралық турнир EuroCosplayE Championship the best cosplay Championship (EuroCosplayE Championship) чемпионаты. Еуропада ChinaJoy Cosplay байқауы (Қытай) – ойын және косплей индустриясындағы ең ірі азиялық жарыстардың бірі
Бұл кезеңдерде косплейлер тек костюмнің дәлдігі бойынша ғана емес, сонымен қатар сахналық шеберлік, имидждік инженерия және орындау деңгейі бойынша да жарысады.
