От набережной до городских улиц: как меняется Уральск с «Жасыл қала KZ»
Сегодня набережная Урала в районе Стелы выглядит как привычное городское пространство - здесь гуляют, занимаются спортом, проводят фотосессии и встречаются с друзьями. Но еще недавно эту территорию пришлось практически отстраивать заново: демонтировать старые конструкции, вывезти сотни машин строительного мусора и земли, поднять уровень участка и заново возвести всю инфраструктуру. Эту работу выполнила компания «Жасыл қала KZ», для которой набережная стала одним из крупных проектов в Уральске. За такими преобразованиями стоит большая работа, результат которой сегодня уже становится частью повседневной жизни города.
Автор: Редакция Fresh City
Для ТОО «Жасыл қала KZ» благоустройство городов - профильное направление уже около 20 лет. Компания занимается озеленением и благоустройством парков, скверов и территорий общего пользования, реконструкцией и обслуживанием городских объектов. За это время специалисты работали в разных регионах Казахстана. В родном Шымкенте компания создала и восстановила более семи парков и скверов, работала с Арбатом, аллеей Бекет Батыра и другими общественными пространствами.
- Кроме того, на протяжении 15 лет мы занимались комплексным обслуживанием города - от газонов и деревьев до фонтанов и брусчатки. Работа велась круглый год, а в парках с поздним режимом работы у нас были дежурные бригады, которые следили за чистотой и порядком даже ночью, - рассказал директор ТОО «Жасыл қала KZ» Рафаэль Разаков.
Есть у компании и опыт реализации крупных объектов практически с нуля. В Туркестане специалисты участвовали в создании дендропарка площадью около 30 гектаров. На территории, которая прежде была свалкой, после очистки и подготовки высадили около 40 тысяч растений, создали фонтаны, беседки, установили скамейки и уложили около 50 тысяч квадратных метров брусчатки.
Этот опыт сегодня используется и в Уральске.
В нашем городе «Жасыл қала KZ» работает около пяти лет. Первые три года компания занималась преимущественно содержанием и озеленением городских территорий: ухаживала за клумбамаи, устанавливала системы автополива, занималась посадкой и стрижкой газонов. Всего в работе было около 70 объектов.
- Мы официально зарегистрировались в Уральске, чтобы все налоговые отчисления оставались в городе и бюджете региона, - отметил Рафаэль Разаков. - Кроме того, так мы можем привлекать к работе местных специалистов и проводить соответствующие социальные и налоговые отчисления.
После завершения предыдущего тендера компания получила крупный объект - реконструкцию набережной Урала в районе Стелы.
Набережная: сначала - инженерия, потом красота
Реконструкция набережной началась после масштабного паводка. Первым этапом стал полный демонтаж. Территория была практически полностью забетонирована, поэтому старые конструкции пришлось разбирать и вывозить. Только на демонтаж ушло около полутора месяцев. Общая площадь территории набережной составила около четырех гектаров.
- Одним из главных инженерных решений стало поднятие уровня территории примерно на полтора метра. Для этих целей на территорию набережной мы завезли порядка 900 КамАЗов земли и щебня. Качество подготовки основания проверила комиссия, и только после этого начался следующий этап работ, - рассказал Ерамир Кенесбек, проектировщик компании.
При экстремальном паводке полностью исключить воздействие воды невозможно, однако новая отметка рассчитана на то, чтобы обычные сезонные подтопления больше не становились постоянной проблемой.
После подготовки основания началась уже та часть работы, которую сейчас видит горожанин: озеленение, установка автополива, детской и спортивной площадок, основного и двух каскадных фонтанов. Появились скамейки, освещение, фонари и туалет. Для оформления строители использовали гранит, брусчатку и архалынский песчаный камень. Декоративные камни специально доставили из Южно-Казахстанской области.
Отдельное внимание уделили уже существовавшей на территории скульптуре осетра. Ее демонтировали, покрасили, обновили систему полива фонтанов и облицевали гранитом. Освещение также проектировалось как часть общей системы: фонари работают автоматически, а специальные реле самостоятельно включают и выключают освещение и фонтаны. Дополняют пространство скамейки из габионов и перголы.
Сегодня набережная живет уже по своему городскому сценарию: здесь гуляют утром и занимаются спортом, вечером собираются люди, проводят свадебные и семейные фотосессии. Но, по словам Рафаэля Разакова, задача заключалась не просто в том, чтобы сделать объект визуально привлекательным.
- Хотелось сделать необычно и качественно, чтобы людям понравилось. Важно, чтобы пространство было удобным, простым, красивым и со вкусом. Создать место отдыха, которое не надоест, - объяснил директор.
Проспект Назарбаева: благоустройство начинается с воды
Другой крупный проект компании - благоустройство проспекта Назарбаева. И здесь работа также началась не с декоративных элементов. Первым вопросом стало водоотведение. Старые арыки находились в плохом состоянии, местами отличались по ширине, а вода с дороги и тротуаров уходила недостаточно эффективно. Поэтому специалисты полностью пересмотрели ливневую систему и предусмотрели необходимые уклоны.
- Работы на проспекте начали с пересечения улицы Сырайшык и пока закончились на Областной филармонии. Демонтировали старый асфальт и брусчатку, подготовили основание, отсыпали и утрамбовали его, сделали щебеночную подготовку и завезли новый грунт. Только после этого приступили к озеленению, устройству газона и полива, укладке новой брусчатки и гранитных бордюров. Параллельно обновили освещение, проложили новые кабели и трубы для воды, установили новые фонари и скамейки, - рассказал Рафаэль Разаков.
Озеленение здесь также формировалась как полноценная часть архитектуры пространства. На проспекте высадили гортензии, барбарисы, спиреи, березы, ели, липы, рябины и другие растения.
Вдоль здания Областной филармонии, памятника архитектуры, появились декоративные элементы из старого кирпича. Такое решение позволяет сохранить связь нового благоустройства с историей здания и окружающей городской средой. Планируется, что на следующий год работы на проспекте Назарбаева продолжаться до улицы Пугачева.
Классика всегда в тренде
Для ТОО «Жасыл қала KZ» принципиально важно, чтобы новое благоустройство не существовало отдельно от города. Уральск - исторический город, поэтому современные общественные пространства должны учитывать уже сложившуюся архитектуру.
- Все должно подходить к существующим домам и архитектуре, - отметил проектировщик компании Ерамир Кенесбек. - Слишком ультрасовременные решения, включая хай-тек, могут быстро потерять актуальность. Классика в этом отношении более долговечна, поскольку сохраняет визуальную связь с исторической средой. При этом речь не идет о полном однообразии: можно менять скамейки, камень, отдельные детали, сохраняя общий стиль.
Важную роль играет и климат. В Уральске снег может быстро сменяться оттепелью, затем дождем или жарким зноем. Поэтому водоотведение, материалы и конструкции должны быть рассчитаны не только на момент сдачи объекта, но и на годы эксплуатации. На объектах используют качественные светильники, чугунные элементы, в том числе крышки для систем водоотведения, которые при необходимости можно открыть и прочистить.
Городское пространство как работа на перспективу
Благоустройство городских пространств не заканчивается в день сдачи объекта. Поэтому при проектировании специалисты «Жасыл қала KZ» заранее учитывают его дальнейшее обслуживание: продумывают полив, уход за растениями и доступ к инженерным системам, чтобы содержать территорию было проще и удобнее.
Но для Ерамира Кенесбека благоустройство - это не только работа с отдельными парками, набережными или улицами. Он рассматривает его как часть общего развития города. По его мнению, невозможно заниматься только городской средой, не развивая при этом ЖКХ, детские сады, коммуникации и другие городские направления.
- Здесь в Уральске есть возможность сохранить историю и одновременно развивать город, - считают в компании «Жасыл қала KZ».
Именно в этом балансе, пожалуй, и заключается одна из главных задач современной городской среды. Новые пространства должны быть не только красивыми в момент открытия, но и удобными в повседневной жизни, рассчитанными на местный климат и дальнейшее обслуживание. И при этом они должны органично вписываться в город, где новое появляется рядом с исторической архитектурой.
Жағалаудан қала көшелеріне дейін: «Жасыл қала KZ» Орал қалай өзгереді
Бүгінде Стела ауданындағы Орал жағалауы таныс қалалық кеңістікке ұқсайды - адамдар мұнда серуендейді, спортпен айналысады, фотосессиялар өткізеді және достарымен кездеседі. Бірақ таяу уақытқа дейін бұл аумақты іс жүзінде нөлден қайта құру керек болды: ескі құрылымдарды бөлшектеуге, құрылыс қалдықтары мен топырақты жүздеген жүк көлігін шығаруға, учаскенің деңгейін көтеруге және бүкіл инфрақұрылымды қайта құруға тура келді. Бұл жұмысты «Жасыл қала KZ» серіктестігі жүргізіп, жағалауды орнату Оралдағы ірі жобалардың біріне айналды. Осындай қайта құрулардың астарында көп жұмыс тұр, оның нәтижесі бүгінде қаланың күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналуда.
«Жасыл қала KZ» ЖШС үшін қаланы абаттандыру 20 жылдай негізгі сала болып табылады. Кәсіпорын саябақтарды, скверлерді және қоғамдық аумақтарды абаттандыру және абаттандыру, қала нысандарын қайта құру және күтіп ұстаумен айналысады. Осы уақыт ішінде мамандар Қазақстанның әр өңірінде жұмыс істеді. Компания өзінің туған жері Шымкентте жетіден астам саябақ пен алаңдарды жасап, қалпына келтірді, Арбат, Бекет батыр аллеясы және басқа да қоғамдық орындармен жұмыс істеді.
- Сонымен қатар, біз 15 жыл бойы қаланы көгалдар мен ағаштардан бастап субұрқақтар мен брусчаткаларға дейін кешенді күтіп ұстаумен айналысып келеміз. Жұмыс жыл бойы жүргізілді, кеш ашылатын саябақтарда түнде де тазалық пен тәртіпті бақылайтын кезекші топтарымыз болды», - дейді «Жасыл қала KZ» ЖШС директоры Рафаэль Разақов.
Компанияның ірі жобаларды іс жүзінде нөлден бастап жүзеге асыру тәжірибесі де бар. Түркістанда мамандар ауданы 30 гектарға жуық дендросаябақ салуға атсалысты. Бұрын полигон болған аумақта тазарту мен дайындықтан кейін 40 мыңға жуық өсімдік отырғызылды, субұрқақтар, беседкалар жасалды, орындықтар орнатылып, 50 мың шаршы метрге жуық брусчатка төселді.
Бұл тәжірибе бүгінде Оралда да қолданылуда.
«Жасыл қала KZ» қаламызда бес жылдай жұмыс істеп келеді. Алғашқы үш жылда компания негізінен қалалық аумақтарды күтіп-баптаумен және көгалдандырумен айналысты: гүлзарларды күту, автоматты суару жүйесін орнату, көгалдарды отырғызу және шабу. Барлығы 70-ке жуық нысан жұмыс істеді.
«Барлық салық шегерімдері қала мен облыстық бюджетте қалуы үшін біз Оралда ресми тіркелдік», - деп атап өтті Рафаэль Разақов. - Сонымен қатар, осылайша біз жергілікті мамандарды жұмысқа тартып, тиісті әлеуметтік және салық аударымдарын жасай аламыз.
Алдыңғы тендер аяқталғаннан кейін компания үлкен жобаны алды - Стела ауданындағы Орал жағалауын қайта құру.
Жағалау: алдымен - инженерлік, содан кейін сұлулық
Жағалауды қалпына келтіру жұмыстары ауқымды су тасқынынан кейін басталды. Бірінші кезең толық бөлшектеу болды. Бұл аумақ толығымен дерлік бетондалған, сондықтан ескі құрылымдарды бөлшектеуге және алып тастауға тура келді. Бір ғана бөлшектеу бір жарым айға жуық уақытты алды. Жағалаудың жалпы ауданы шамамен төрт гектарды құрады.
- Негізгі инженерлік шешімдердің бірі аумақтың деңгейін бір жарым метрге жуық көтеру болды. Осы мақсатта жағалау аймағына 900-ге жуық КамАЗ топырақ пен қиыршық тас әкелдік. Іргетастың дайындалу сапасын комиссия тексеріп, содан кейін ғана жұмыстың келесі кезеңі басталды», - дейді компания дизайнері Ерамир Кеңесбек.
Төтенше су тасқыны кезінде судың әсерін толығымен жою мүмкін емес, бірақ жаңа деңгей қалыпты маусымдық су тасқыны бұдан былай тұрақты проблемаға айналмауы үшін жасалған.
Іргетасын дайындағаннан кейін қала тұрғыны қазір көріп отырған жұмыс бөлігі: абаттандыру, автоматты суару қондырғыларын орнату, балалар және спорт алаңдары, бас және екі каскадты субұрқақтар басталды. Орындықтар, жарықтандыру, шамдар мен дәретхана пайда болды. Әшекейлеу үшін құрылысшылар гранит, брусчатка және Архалын құм тасын пайдаланған. Сәндік тастар Оңтүстік Қазақстан облысынан арнайы жеткізілді.
Территорияда бұрыннан бар бекіре балықтарының мүсініне ерекше назар аударылды. Ол бөлшектелді, сырланды, субұрқақ суару жүйесі жаңартылып, гранитпен қапталды. Жарықтандыру да жалпы жүйенің бір бөлігі ретінде жасалған: шамдар автоматты түрде жұмыс істейді, ал арнайы релелер шамдар мен субұрқақтарды дербес қосады және өшіреді. Габион орындықтары мен перголалар кеңістікті толықтырады.
Бүгінде жағалау өзінің қалалық сценарийі бойынша өмір сүреді: адамдар таңертең осында серуендеп, спортпен айналысады, кешке адамдар осында жиналады, үйлену тойы мен отбасылық фотосессиялар өткізеді. Бірақ, Рафаэль Разақовтың айтуынша, міндет объектіні көрнекі түрде тартымды ету ғана емес еді.
«Мен адамдарға ұнауы үшін ерекше және жоғары сапалы нәрсе жасағым келді». Кеңістіктің ыңғайлы, қарапайым, әдемі және дәмді болуы маңызды. Шаршамайтын демалыс орнын жасаңыз», - деп түсіндірді директор.
Назарбаев даңғылы: абаттандыру судан басталады
Компанияның тағы бір ірі жобасы - Назарбаев даңғылын абаттандыру. Бұл жерде де жұмыс сәндік элементтерден басталған жоқ. Бірінші мәселе дренаж мәселесі болды. Ескі арықтар нашар жағдайда болды, кей жерлерде ені әртүрлі болды, су жол мен тротуарлардан тиімді ағып кетпеді. Сондықтан мамандар жауын-шашын жүйесін толығымен қайта қарап, қажетті еңістерді қамтамасыз етті.
- Алаңдағы жұмыстар Сырайшық көшесінің қиылысынан басталып, әзірге облыстық филармонияда аяқталды. Ескі асфальт пен брусчаткаларды бөлшектеп, іргетасын дайындап, толтырып, нығыздап, қиыршық тас дайындап, жаңа топырақ әкелдік. Осыдан кейін ғана абаттандыру, көгал орнату және суару, жаңадан брусчатка мен гранит жиектерін төсеу жұмыстарын бастадық. Бұл ретте жарықтандыру жаңартылды, жаңа кабельдер мен су құбырлары тартылды, жаңа шамдар мен орындықтар орнатылды», - деді Рафаэль Разақов.
Мұндағы көгалдандыру да кеңістік сәулетінің толыққанды бөлігі ретінде қалыптасты. Алаңға гидранже, бөріқарақат, спирея, қайың, шырша, линден, шетен және басқа да өсімдіктер егілді.
Облыстық филармония ғимаратының бойында сәулет ескерткіші, ескі кірпіштен жасалған сәндік элементтер пайда болды. Бұл шешім бізге жаңа жақсарту мен ғимарат тарихы мен қоршаған қалалық орта арасындағы байланысты сақтауға мүмкіндік береді. Келесі жылы Назарбаев даңғылы бойынша жұмыстар Пугачева көшесіне дейін жалғасады деп жоспарлануда.
Классика әрқашан трендте
«Жасыл қала KZ» ЖШС үшін жаңа абаттандырудың қаладан бөлек болмағаны принципті маңызды. Орал - тарихи қала, сондықтан заманауи қоғамдық кеңістіктер бұрыннан қалыптасқан архитектураны ескеруі керек.
«Барлығы бар үйлер мен сәулетке сай болуы керек», - деп атап өтті компанияның дизайнері Ерамир Кеңесбек. - Тым озық шешімдер, соның ішінде жоғары технологиялар өзектілігін тез жоғалтуы мүмкін. Осыған байланысты классика неғұрлым берік, өйткені олар тарихи ортамен көрнекі байланысты сақтайды. Сонымен қатар, біз толық монотондылық туралы айтпаймыз: жалпы стильді сақтай отырып, орындықтарды, тасты, жеке бөлшектерді өзгертуге болады.
Климат та маңызды рөл атқарады. Оралда қар тез еріп, кейін жаңбырға немесе ыстық ыстыққа ауысады. Сондықтан дренажды, материалдар мен құрылымдарды тек нысанды пайдалануға беру кезінде ғана емес, сонымен қатар жұмыс істеген жылдар үшін де есептеу керек. Нысандарда жоғары сапалы шамдар мен шойын элементтері, соның ішінде дренаждық жүйелерге арналған қақпақтар пайдаланылады, қажет болған жағдайда оларды ашуға және тазалауға болады.
Қалалық кеңістік болашақтың жұмысы ретінде
Қалалық кеңістікті абаттандыру жоба пайдалануға берілген күні аяқталмайды. Сондықтан «Жасыл қала KZ» мамандары жобалау кезінде оны одан әрі күтіп ұстауды алдын ала ескереді: олар суару, өсімдіктерді күтіп-баптау және аумақты күтіп ұстауды жеңіл әрі ыңғайлы ету үшін инженерлік жүйелерге қол жеткізуді ойлайды.
Бірақ Ерамир Кеңесбек үшін абаттандыру жеке саябақтармен, жағалаулармен немесе көшелермен жұмыс істеу ғана емес. Ол мұны қаланың жалпы дамуының бір бөлігі ретінде қарастырады. Оның ойынша, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты, балабақшаларды, коммуникацияларды және басқа да қалалық аумақтарды дамытпай тек қалалық ортамен айналысу мүмкін емес.
«Міне, Оралда тарихты сақтауға және сонымен бірге қаланы дамытуға мүмкіндік бар», - деп есептейді «Жасыл қала KZ» серіктестігі.
Дәл осы тепе-теңдікте қазіргі қалалық ортаның негізгі міндеттерінің бірі жатқан шығар. Жаңа кеңістіктер ашылған кезде әдемі ғана емес, сонымен қатар жергілікті климатқа және кейінгі күтімге арналған күнделікті өмірде ыңғайлы болуы керек. Сонымен қатар, олар тарихи сәулеттің жанында жаңа заттар пайда болатын қалаға органикалық түрде сәйкес келуі керек.
